Abstract
Rumeli’de özellikle 20. yüzyılın başlarında çetecilik faaliyetlerinde artış yaşanmıştır. Bölgedeki çetecilik faaliyetleri etnik ve mezhepsel farklılık ile sosyo-ekonomik gerekçelerden dolayı zuhur etmişti. Bu nedenle Osmanlı yönetimi çetecilikle mücadele çerçevesinde birçok nizamnameyi uygulamaya koymak zorunda kalmıştı. Bunlardan biri Rumeli Vilayetinde Şekavet ve Müfsidatın Meni ve Mütecassırların Takip Tedibi Hakkında Kanun Layihasıdır. 1909’da yürürlükte olan nizamnamenin tatbiki çalışmanın ana temasını oluşturmaktadır. Bu kapsamda elde edilen verilerin incelenmesiyle nizamnamede yer alan hükümlerin hangi bölgelerde ne şekilde tatbik edildiğini tespit etmek çalışmamızın temel amacını oluşturmaktadır. 1909 ile 1910 yılları arasında Rumeli vilayetleriyle İzmir ve Aydın bölgelerinde tatbik edilen nizamnamenin hükümlerine dair örnekler arşiv belgeleri ve telif eserlerden istifade edilerek incelenmiştir. Bu çerçevede nizamnamenin tatbik edildiği bölgeler ile oluşan tepkiler, İstitlâ’ Komisyonlarının yetki ve faaliyetleri, çetelerle mücadelede aktif olan görevliler ve Divan-ı Harp Mahkemeleri ile çetecilere verilen cezalar ayrı başlıklar halinde ele alınmıştır. Bu doğrultuda yürütülen çalışmada nizamnamenin 5 fasıl ve 38 maddeden oluştuğu, Rumeli, Aydın ve İzmir’de tatbik edildiği, nizamnameye karşı ciddi tepkilerin oluştuğu, çetecilere karşı kısmen başarı elde edildiği ancak tam anlamıyla bu faaliyetlerin önlenmesinde yetersiz kalması gibi sonuçlar çalışmanın önemli bulguları olmuştur.
Talk to us
Join us for a 30 min session where you can share your feedback and ask us any queries you have