Abstract
<p>W oparciu o materiały hydrograficzne zbierane w Zakładzie Hydrologii od lat 50. XX wieku przedstawiono warunki występowania wód podziemnych i ich rolę w zasilaniu Kosarzewki. Jest to zlewnia o powierzchni 209,3 km<sup>2</sup>, położona 12 km na południe od Lublina, w dorzeczu górnej Bystrzycy. Zasoby wodne tego terenu, ich ilość i jakość, decydują o zaopatrzeniu Lublina w wodę. </p><p>Wody podziemne w zlewni Kosarzewki występują w szczelinowo-porowych, węglanowych skałach górnej kredy oraz paleocenu. O warunkach hydrogeologicznych decyduje tektonika górotworu oraz naprzemianległe występowanie w stropowych partiach skał górnej kredy zróżnicowanych litologicznie warstw decydujących o utrzymywaniu się kilku poziomów wodonośnych Czynniki te zadecydowały o braku ciągłości pierwszego zwierciadła wody, o istnieniu skokowo zmiennych rzędnych zwierciadła wody oraz o istnieniu źródeł w różnym położeniu hipsometrycznym, zarówno w dolinach rzecznych jak też na wysoko wyniesionych równinach denudacyjnych obszaru zlewni.</p><p>Przepływ wód podziemnych następuje z południowego wschodu na północny zachód, zgodnie z układem głównych dolin. W regionalnym drenażu wód podziemnych stwierdza się możliwość podziemnego przepływu wody z lewej części zlewni Kosarzewki do Bystrzycy, która jest głębiej wcięta w podłoże skalne.</p>W strukturze odpływu Kosarzewki dominuje zasilanie podziemne, z którego pochodzi 87% wody rzecznej. Woda podziemna dociera do rzek poprzez bezpośredni drenaż korytowy oraz przez źródła zasilane z głównego poziomu występującego w skałach górnej kredy. W okresie badań stwierdzono synchroniczne zmiany stanów wody podziemnej, wydajności źródeł i przepływu Kosarzewki. Rzeka słabo reaguje na zasilania atmosferyczne, wody opadowe są retencjonowane w podłożu skalnym. Spływ powierzchniowy pojawia się sporadycznie, częściej w okresie przemarznięcia gruntu niż w okresie letnim.
Highlights
The paper presents conditions of groundwater occurrence and their role in the Kosarzewka river alimentation, based on hydrographic materials collected in the Department of Hydrology, Maria Curie-Skłodowska University, since the fifties of the 20th century
Groundwaters in the Kosarzewka river catchment occur in fissure-porous, carbonate rocks of the Upper Cretaceous and Paleocene
Hydrogeological conditions depend on tectonics of the rock mass and lithologically diversified Upper Cretaceous rocks, influencing the existence of a couple of groundwater aquifers
Summary
Słowa kluczowe: stosunki wodne, źródła, przepływ, jakość wody, Wyżyna Lubelska Keywords: water conditions, springs, river discharge, water quality, Lublin Upland. Zlewnia Kosarzewki o powierzchni 209,3 km położona jest w górnej, południowo-wschodniej części dorzecza Bystrzycy W latach 1955–1957 zostało wykonane szczegółowe kartowanie hydrograficzne w okolicy Bychawy, które stanowiło podstawę do przedstawienia przez Wilgata (1959) koncepcji występowania szczelinowo-warstwowych wód podziemnych Wyżyny Lubelskiej. W tym czasie zostały również zebrane materiały dotyczące położenia zwierciadła wody podziemnej w zlewni Kosarzewki (Niedbała 1956). W latach 1991– 1996 wykonane zostały serie powtarzanych pomiarów źródeł oraz przepływu rzek w całej zlewni górnej Bystrzycy (Michalczyk, Rederowa 1993; Michalczyk 1997), a od 2008 roku rozpoczęto pomiary stacjonarne (Michalczyk 2012). Zestawione dobowe stany i przepływy Kosarzewki wraz z pomiarami wydajności źródeł i wynikami analiz hydrochemicznych stanowiły podstawowy materiał do charakterystyki dynamiki zasobów wody oraz oceny jej jakości. Celem pracy jest charakterystyka hydrologiczna zlewni Kosarzewki, z podkreśleniem warunków występowania wody podziemnej, zasilania rzek, struktury i dynamiki odpływu oraz własności fizycznych i chemicznych wody
Talk to us
Join us for a 30 min session where you can share your feedback and ask us any queries you have
More From: Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio B – Geographia, Geologia, Mineralogia et Petrographia
Disclaimer: All third-party content on this website/platform is and will remain the property of their respective owners and is provided on "as is" basis without any warranties, express or implied. Use of third-party content does not indicate any affiliation, sponsorship with or endorsement by them. Any references to third-party content is to identify the corresponding services and shall be considered fair use under The CopyrightLaw.