This paper examines how radical naturalism, when defined as an ontological position grounded exclusively in the scientific method, is ultimately self-refuting. Drawing on the works of William James and Charles Sanders Peirce, I argue that both thinkers, though in different ways, pose significant challenges to naturalism. James interprets naturalism as an “overbelief,” a dogmatic worldview that is assumed rather than justified through science. Peirce, in turn, highlights the indispensable role of abduction in scientific inquiry, a conjectural process that cannot itself be naturalistically explained. When combined with Jaegwon Kim’s analysis of the epistemological and metaphysical dimensions of naturalism, these insights reveal that radical naturalism cannot justifying itself and it is also self-refuting. As a result, the scope of legitimate naturalistic positions must be reconsidered within more modest boundaries. ---------------------------------------- Received: 23/07/2025. Reviewed: 25/08/2025. Accepted: 9/10/2025.

Niniejsza recenzja przedstawia treść książki Alexandra Thomasa Politics and Ethics of Transhumanism (2024) wraz z polemiką, wyjaśnieniem pojęć, oraz źródłami idei, z poziomu których Thomas krytykuje postulaty transhumanizmu (TH). Twierdzi on, że obietnice TH i technologie, w których pokładane są nadzieje, wiążą się z ideologią kapitalizmu, zwłaszcza dążeniem do technoutopii i nieograniczonego rozwoju. Thomas podkreśla rosnące rozwarstwienie społeczne, które stoi w kontraście do prezentowanego przez TH wyłącznie pozytywnego obrazu technologii. Rozwój tejże wiąże się z wieloma wyzwaniami, na które mechanizmy rynkowe i działania korporacji nie są w stanie odpowiedzieć. Jednym z takich wyzwań jest odpowiedź na pytanie: „co znaczy być człowiekiem?”, zwłaszcza w obliczu coraz większego wpływu technologii na nasze życie. ---------------------------------------- Zgłoszono: 29/03/2025. Zrecenzowano: 3/05/2025. Zaakceptowano do publikacji: 25/08/2025.

4 czerwca 2025 roku w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie została zorganizowana ogólnopolska konferencja naukowa pt. Perspektywy etyki chrześcijańskiej w XXI wieku. Sympozjum było połączone z obchodami 10. rocznicy śmierci ks. prof. Tadeusza Ślipki SJ. W trakcie konferencji wygłoszono dziesięć referatów, które dotyczyły m.in. specyfiki etyki chrześcijańskiej, prawa naturalnego i sekularyzmu, współczesnych wyzwań bioetycznych, personalizmu i filozofii osoby, roli i zadań etyków w kształtowaniu społeczeństwa obywatelskiego, ekologii integralnej i etyki środowiska naturalnego. ---------------------------------------- Zgłoszono: 15/06/2025. Zrecenzowano: 26/08/2025. Zaakceptowano do publikacji: 18/09/2025.

In our age of ecological crisis, religious traditions have been viewed as co-responsible for our ecological problem, in particular Christianity. This paper utilizes dialogical philosophy to suggest how Christianity can also be viewed as part of the solution. The paper starts by presenting the dialogical speech thinking of Ferdinand Ebner, Martin Buber and Eugen Rosenstock-Huessy, discussing their ideas about grammar, names and the power of language to create a relationship between speaker and hearer. Next, the paper goes on to show how according to these thinkers, nature is limited in its relational capabilities. Nonetheless, this paper then argues that the resources of dialogical philosophy can fruitfully be applied in renewing our human relations with nature, exploring what it can mean to speak to nature. Biblical passages are used to illustrate these ideas and to show that this dialogical approach to nature can be seen as consonant with the Christian tradition. ---------------------------------------- Received: 19/06/2025. Reviewed: 21/10/2025. Accepted: 30/11/2025.

Eriugena przyjmuje, że drugą formą podziału Natury jest stworzona natura stwarzająca (przyczyny prymordialne), której źródłem jest Mądrość Niestworzonej Natury Stwarzającej (Boga). Tą Mądrością jest Syn Boży (Logos). Poza Bogiem w sensie absolutnym nic nie istnieje, więc Logos jest źródłem stworzenia. W Logosie Bóg powołał do istnienia przyczyny, z których, dzięki działaniu Ducha Świętego, zaistniało stworzenie. Eriugena dostrzega fundamentalną różnicę pomiędzy ontologicznym istnieniem przyczyn, a ich epistemologicznym ujęciem przez ludzką naturę, która wnioskuje o przyczynach na podstawie ich skutków. Ludzki intelekt dostrzega wśród przyczyn pewien porządek, który jednak w swej istocie nie istnieje. Kontemplując przyczyny, ludzki intelekt tworzy porządki i schematy, aby próbować coś orzec o przyczynach, które są wieczne i stworzone jednocześnie. Stworzenie jest teofanią Bożej Mocy. Różnorodność teofanii nie wpływa na absolutną jedność i prostotę Bożej Mocy. Teofania staje się dostępnym aspektem niedostępnej dla ludzkiego intelektu wiedzy o niepoznawalnym, w sensie absolutnym, Bogu. Stworzenie zaistniało dzięki Bożej Dobroci, która jest niepoznawalna dla ludzkiego intelektu i dla jakiegokolwiek intelektu, więc została nazwana Nicością. Dzięki Bogu człowiek może poznawać teofanie i zbliżać się do Stwórcy. Ludzka immanencja może kontemplować boską transcendencję. Filozofia Eriugeny zostaje wsparta biblijną egzegezą, ponieważ stworzony wszechświat i Biblia to dary, które mogą poprowadzić człowieka do kontemplacji, stanowiącej zapowiedź powrotu do Stwórcy. Stworzona natura stwarzająca zaistniała jednym aktem jako prosta i doskonała. Dla dobra ludzkiego intelektu ten akt został przedstawiony w Księdze Rodzaju jako pewien proces, w którym uczestniczy cała Trójca Święta. Eriugena przyjmuje, że biblijny opis stworzenia został dany ludzkiej naturze, aby ta mogła choćby w bardzo niewielkiej części zrozumieć wielką Mądrość i Dobroć Boga. Jan Szkot przyjmuje, że ten wielki dar, którym jest biblijny opis stworzenia, wymaga szczegółowej egzegezy i dlatego ją podejmuje. ---------------------------------------- Zgłoszono: 13/03/2025. Zrecenzowano: 7/06/2025. Zaakceptowano do publikacji: 13/11/2025.

Naturalism rejects the possibility of something being explained independently of the material reality given in empirical cognition. In particular, miracles have to be explained in a naturalistic way to keep this rejection valid. Nevertheless, it is an empirical question itself what exactly defines a miracle. The English word “miracle” means “an extraordinary and welcome event that manifests or is attributed to divine intervention in human affairs” (The New Penguin English Dictionary). In fact, the Biblical account introduces the term “miracle” in the context of the empirical experience of an entire nation. The Hebrew words ומפתים אותת (‘signs and miracles’) are used, as follows: “And the Lord shewed signs and wonders, great and sore, upon Egypt, upon Pharaoh, and upon all his household, before our eyes” (Deut 6:22, KJV). Notably, these wonders had been announced and performed in the context of the survival and death threat of a nation. It was not just an exciting show religiously explained, it was a disaster escaped via the strict following of the instructions, which enabled us to explain the meaning of these ‘signs’. Since the meaning of the message was the main component of the miracles, no naturalistic explanation of the events could be satisfactory. Methodological naturalism can be applied to natural laws, but not to interpersonal communication or message interpretation. In this context, the healing of the man born blind (John 9:1-12) appears as another public experience with a verifiable initial state, a performed action and a final result. While the established facts passed verification successfully, it was nonetheless necessary to reject the facts in order to reject the message behind them. ---------------------------------------- Received: 23/07/2025. Reviewed: 22/09/2025. Accepted: 17/10/2025.

On June 12-13, 2025, the international conference Philosophy and Christianity. Past – Present – Future was held at the Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw (UKSW). The event was organized to mark the 60th anniversary of the philosophical journal Studia Philosophiae Christianae, founded in 1965 at the Faculty of Christian Philosophy of the Academy of Catholic Theology in Warsaw (ATK, now UKSW). The conference gathered participants from academic centers in Canada, Czech Republic, Denmark, Netherlands, Philippines, Poland, Portugal, United Kingdom, and USA, who specialize in the philosophy of religion and related areas. The program included presentations by scholars representing various academic traditions, all focusing on the relationship between philosophy and Christianity from historical, contemporary, and future-oriented perspectives. ---------------------------------------- Received: 9/07/2025. Reviewed: 25/10/2025. Accepted: 12/11/2025.

In this article I examine two common, widely used, objections to the apologetic worth of miracles and argue that they are unsuccessful. These are: (1) the objection that it would take an inordinate amount of evidence to establish the occurrence of certain events such as the Resurrection of Jesus, and (2) the objection that even if such events could justifiably be held to have occurred, it would be more rational to attribute them to unknown natural causes rather than supernatural intervention. Using the views of David Basinger, found in his 2018 Cambridge Elements monograph Miracles, as a foil, I argue that both objections are mistaken. ---------------------------------------- Received: 12/05/2025. Reviewed: 15/10/2025. Accepted: 18/11/2025.

Drawing on the contributions of logical positivism and the socio-historical perspective in the philosophy of science, I advocate the thesis of the empirical equivalence between metaphysical theistic and naturalistic interpretations of the evolutionary process. This process, defined by the variability of life forms on Earth, primarily occurs through natural selection and genetic mutations. Highlighting the shared aspects of the anti-naturalist arguments put forward by Clive S. Lewis and Alvin Plantinga, I propose that these arguments support the view that a theistic interpretation of evolution is more rational than a naturalistic one. This is because naturalistic evolutionism encounters the problem of its own credibility, as it calls into question the reliability of our cognitive faculties. In contrast, theistic interpretations of evolution are more compatible with the reliability of our cognitive faculties. ---------------------------------------- Received: 23/07/2025. Reviewed: 25/08/2025. Accepted: 9/10/2025.

Prezentowana publikacja składa się z trzech części. Pierwsza zawiera listy gratulacyjne, druga omawia działalność dydaktyczną i dorobek naukowy Ewy Podrez, a w trzeciej znajduje się kilkanaście opracowań dedykowanych Jubilatce. Ich autorami są naukowcy z kilku środowisk akademickich w Polsce. Z jednej strony książka prezentuje biografię, ścieżkę kariery zawodowej i dorobek naukowy Ewy Podrez, z drugiej zaś zawiera interesujące opracowania innych autorów, dotyczące m.in. takich zagadnień, jak etyka cnót, ochrona środowiska naturalnego, rola języka w życiu człowieka, znaczenie przyjaźni, samopoznanie i zmiana samego siebie, specyfika filozofii chrześcijańskiej, relacja istniejąca między etyką i literaturą. ---------------------------------------- Zgłoszono: 25/07/2025. Zrecenzowano: 29/09/2025. Zaakceptowano do publikacji: 30/10/2025.