Wprowadzenie. Wykonywanie zawodu lekarza, pielęgniarki lub ratownika medycznego wiąże się ze szczególną odpowiedzialnością za zdrowie i życie pacjentów. Dlatego też kształcenie studentów na kierunkach medycznych podlega szczegółowym wytycznym, opisanym w standardach kształcenia, i wymaga szczególnej konsekwencji w realizacji założeń programowych. Wykonywanie zawodu medycznego wymaga różnorodnych kompetencji, nie tylko stricte zawodowych.Cel pracy. Ocena stopnia przygotowania studentów kierunków medycznych do wykonywania zawodów medycznych ze szczególnym uwzględnieniem sfery psychicznej oraz radzenia sobie ze stresem i umiejętności pracy w warunkach trudnych.Materiał i metody. Badanie przeprowadzono za pomocą sondażu diagnostycznego metodą CAWI z użyciem autorskiego kwestionariusza zawierającego 15 pytań zamkniętych oraz metryczkę.Wyniki. W badaniu wzięło udział 277 osób, z których 64% stanowiły kobiety, a 36% mężczyźni. Studenci/ absolwenci kierunków medycznych określili swoje kompetencje społeczne jako bardzo dobre (52,7%). Badani wskazali, że program studiów bardzo dobrze przygotowuje do wykonywania zawodu (45,1%), m.in. dzięki możliwości nabywania umiejętności społecznych. Prawie połowa respondentów (46,9%) zadeklarowała, że radzi sobie z problemami z tej sfery.Wnioski. Okazało się, że mimo dobrego przygotowania przez uczelnię zarówno lekarze, jak i pielęgniarki pracujący już w zawodzie nadal chcieliby rozwijać kompetencje związane z opieką nad pacjentami u kresu życia. Wśród najbardziej popularnych tematów wśród kadry medycznej znalazły się efektywna komunikacja z pacjentem i rodziną oraz radzenie sobie z emocjami pojawiającymi się podczas śmierci pacjenta. Uczelnie medyczne oraz wyższe szkoły zawodowe zapewniają swoim studentom dobre przygotowanie do pracy z pacjentem pod względem emocjonalnym. Kluczowe wydaje się jednak poszerzanie tej wiedzy i zapewnianie pomocy słabszym jednostkom.

Background. Antibiotics are a group of drugs which, when taken not according to doctor’s recommendations, may contribute to the increase of antibiotic resistance. Wide use of antibiotics in the fight against pathogenic strains of bacteria has contributed to the resistance of bacteria. An important problem related with the phenomenon of antibiotic resistance is the spread of acquired resistance, which is associated with the unreasonable use of antibiotics by humans, i.e., their abuse.Objectives. The aim of the research was to analyze the attitude of young people towards the use of antibiotics.Material and Methods. The diagnostic survey method was used. The study involved 215 people over 20 years of age, using the services in the Primary Health Care facilities located in the city and municipality of Sędziszów in the Świętokrzyskie voivodeship who expressed their willingness to fill in the proprietary questionnaire. The most numerous group were women, people aged 30–39 years, city residents, and people with higher education.Results. Statistical analysis showed that the place of residence affects the opinions about the possibility of terminating the antibiotic therapy (p = 0.013). In the group of people living in the countryside, a higher percentage of people claimed that better health condition is tantamount to the possibility of ending the antibiotic use. There is a significant relationship between age and deciding to take an antibiotic without consulting a doctor (p = 0.004). Individuals between 40 and 49 years of age and over 50 are more likely than younger people to take the drug without consulting a specialist.Conclusion. The study participants are aware of the negative consequences of unjustified use of the antibiotics; however, in many instances, they do not consult their doctor.

Wprowadzenie. W grupie osób powyżej 65. r.ż. upadki są główną przyczyną urazów, co stanowi ogromny problem medyczny, społeczny i ekonomiczny. U osób starszych obserwuje się poszerzenie rozstawu stóp podczas chodu oraz wydłużenie czasu trwania fazy obunożnego podporu, maleje także wysokość podnoszenia kończyn nad podłożem. W wyniku tych zmian oraz chorób współistniejących osoby starsze poruszają się w wolniej, asekuracyjnie, w sposób zapewniający większą stabilność, chroniący przed upadkiem. Występowanie upadków u osób starszych, zwłaszcza zakończonych urazem z możliwym powikłaniem w postaci złamania, to jeden z głównych problemów geriatrycznych, który istotnie wpływa na jakość życia. Postrzeganie osób starszych w sposób holistyczny, jako istot bipsychospołecznych, może znacznie wpłynąć na poprawę jakości ich życia. Do działań zmniejszających ryzyko upadków należy fizjoterapia ukierunkowana na wzmacnianie siły mięśniowej, poprawę równowagi oraz chodu. Terapię oraz ocenę zarówno równowagi, jak i siły mięśniowej umożliwiają platformy stabilometryczne.Cel pracy. Głównym celem pracy była ocena wpływu innowacyjnych rozwiązań terapeutycznych włączonych w proces rehabilitacji osób starszych przebywających na leczeniu sanatoryjnym jako elementu profilaktyki upadku.Materiał i metody. W badaniach wzięło udział 61 osób powyżej 60. r.ż., które podczas leczenia uzdrowiskowo-sanatoryjnego korzystały z zabiegów zaordynowanych przez lekarza oraz były poddawane treningowi na platformie stabilometrycznej. Trening ten obejmował zadania terapeutyczne wpływające na: pamięć, planowanie ruchów zamierzonych, precyzję ruchów, podzielność uwagi, ruchy funkcjonalne, równowagę i balans.Wyniki. Różnice między I a II pomiarem w teście Romberga przy oczach otwartych dotyczyły średniej prędkości w płaszczyźnie strzałkowej, która była istotnie wyższa w pomiarze I (34,97) niż w pomiarze II (0,74). Różnice te były istotne statystycznie p = 0,0080.Wnioski. Wykorzystanie platformy stabilometrycznej w treningu równowagi ciała w relatywny sposób wpływa na poprawę równowagi i balansu ciała.

Zachowania suicydentalne stanowią coraz większy problem zarówno w Polsce, jak i innych krajach. W ostatnich dekadach obserwuje się dynamiczny wzrost liczby prób samobójczych i samobójstw w grupie młodzieży. Z powodu zmian rozwojowych zachodzących w organizmie człowieka w okresie adolescencji jest on bardziej niż osoba dorosła predysponowany do wystąpienia zachowań suicydentalnych. Istnieją jednak trudności w precyzyjnym określeniu predyktorów czynów samobójczych. Depresja, lęk, stosowanie substancji psychoaktywnych oraz zaburzenia odżywiania stanowią istotne czynniki ryzyka śmierci samobójczej, jednak mogą one również współwystępować z innymi predyktorami psychopatologicznymi, socjologicznymi oraz psychicznymi. W celu skutecznej prewencji tego niepokojącego zjawiska konieczna jest większa wrażliwość zespołów medycznych, szczególnie oddziałów ogólnopediatrycznych, a także powszechna świadomość ryzyka zachowań suicydentalnych wśród młodzieży. To zadanie wielopłaszczyznowe dla całego środowiska medycznego, a nie jedynie domena psychologów oraz psychiatrów. Celem artykułu jest przedstawienie problematyki wybranych przyczyn zachowań suicydentalnych młodzieży, takich jak: depresja, lęk, stosowanie substancji psychoaktywnych i zaburzenia odżywiania, na podstawie analizy doniesień naukowych z obszaru suicydologii.

Fenyloketonuria po raz pierwszy została opisana i zdefiniowana biochemicznie w 1934 r. przez Norwega Ivara Asbjørna Føllinga. Choroba ta jest dziedziczonym autosomalnie recesywnie zaburzeniem metabolizmu powodowanym przez mutację genu kodującego hydroksylazę fenyloalaninową, przekształcającego fenyloalaninę w tyrozynę. W latach 60. XX w. Guthrie stworzył test przesiewowy w kierunku hiperfenyloalaninemii. Fenyloketonuria stała się pierwszą chorobą diagnozowaną we wczesnym stadium przed wystąpieniem objawów klinicznych dzięki populacyjnemu badaniu przesiewowemu noworodków. Tetrahydrobiopteryna (BH4) jest niezbędnym kofaktorem dla różnych enzymów, w tym hydroksylazy fenyloalaninowej. Poznano heterogenną grupę wrodzonych zaburzeń metabolizmu BH4 bez hiperfenyloalaninemii lub z nią (fenyloketonuria nietypowa). U części chorych na fenyloketonurię klasyczną podaż BH4 przywraca zdolność metabolizowania fenyloalaniny. Odkrycie BH4 przez Kaufmana przed 6 dekadami zaowocowało otwarciem nowych ważnych obszarów badań biologicznych i medycznych.

Zespół jelita drażliwego (ZJD) jest chorobą o wieloczynnikowej etiologii. Objawy, które wywołuje, obejmują zaburzenia zarówno układu pokarmowego, jak i układu nerwowego czy hormonalnego. ZJD jest schorzeniem, które wymaga diagnostyki różnicującej, ponieważ jego objawy mogą sugerować występowanie choroby o podłożu organicznym lub biochemicznym wymagającej natychmiastowego leczenia. Mnogość dolegliwości oraz niższa jakość życia pacjentów, u których rozpoznano ZJD w porównaniu z osobami zdrowymi wymuszają szukanie nowych rozwiązań wspierających podstawową opiekę lekarską. Wiele uwagi poświęca się niefarmakologicznym sposobom leczenia tego schorzenia. Dużą dozą zaufania obdarzani są dietetycy, którzy potrafią wdrożyć u pacjenta dietę Low FODMAP. Pacjenci chętnie poddają się probiotykoterapii. Obiecujące efekty daje współpraca z psychoterapeutą, a przesłanki literaturowe wskazują również na niemałą rolę osteopaty – specjalisty, o pracy którego wspomina się coraz częściej, choć głównie w kontekście schorzeń układu ruchu. Nie należy również bagatelizować korzystnego wpływu aktywności fizycznej. Celem pracy było przedstawienie alternatywnych form terapeutycznych ZJD, które mogą przynosić równie dobre efekty, co leczenie farmakologiczne.

W artykule dokonano porównania dostępnych rozwiązań symulatorów wysokiej wierności wykorzystywanych w pielęgniarstwie wiodących producentów w odniesieniu do zapisów rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego. Celem artykułu jest przegląd dostępnej na polskim rynku oferty pielęgniarskich symulatorów wysokiej wierności z perspektywy ich cech oraz parametrów oprogramowania pozwalających na nauczanie umiejętności pielęgniarskich wymienionych w aktualnym rozporządzeniu Ministerstwa Zdrowia. W artykule przedstawiono definicję wysokiej wierności w odniesieniu do symulatorów oraz do środowiska symulacyjnego. Analiza zapisów rozporządzenia posłużyła do oceny i kwalifikacji poszczególnych parametrów omawianych symulatorów wysokiej wierności z perspektywy ich przydatności w procesie kształcenia z zakresu pielęgniarstwa. Dokonany w artykule przegląd ukazuje, iż nie ma obecnie na rynku pielęgniarskiego symulatora wysokiej wierności, który umożliwiałby naukę wszystkich procedur z zakresu pielęgniarstwa. Rozwiązaniem jest nauka pojedynczych procedur z wykorzystaniem fantomów niskiej i pośredniej wierności.

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) to niejednorodna grupa chorób, w przeważającej części o charakterze autoimmunologicznym, obejmująca wszystkie formy zapalenia stawów o nieznanej etiologii, trwająca co najmniej 6 tygodni i rozpoczynająca się zawsze przed ukończeniem 16. r.ż. Etiopatogeneza MIZS nie została w pełni poznana. Przyjmuje się, że w patogenezie choroby odrywają rolę różne czynniki, m.in. genetyczne, autoimmunizacyjne i immunologiczne. MIZS zwykle przebiega z okresami zaostrzeń i klinicznej remisji. Istotą choroby jest przewlekły proces zapalny, uszkadzający chrząstkę stawową, nasady kostne, pochewki ścięgniste oraz przyczepy ścięgien, a także odpowiedzialny za objawy pozastawowe i powikłania układowe. W przebiegu MIZS obserwuje się zaburzenie funkcjonowania pacjentów nie tylko w obszarze biologicznym, ale również psycho-emocjonalnym i społecznym. Pacjent, u którego rozpoznano młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów wymaga kompleksowego, specjalistycznego postępowania terapeutycznego. Opieka pielęgniarska w MIZS obejmuje przede wszystkim: udział w postępowaniu mającym na celu eliminację lub minimalizację aktywności zapalnej i immunologicznej choroby, zatrzymanie/spowolnienie postępu zmian chorobowych w stawach, eliminację bólu, zapobieganie zaburzeniom rozwojowym i niepełnosprawności, a także zmniejszenie ryzyka rozwoju osteoporozy oraz powikłań narządowych. Istotny element opieki pielęgniarskiej ukierunkowanej na dziecko i jego rodzinę stanowi rzetelna, zindywidualizowana edukacja zdrowotna oraz udzielanie wsparcia na każdym etapie choroby, także w okresie klinicznej remisji. Celem doniesienia jest przedstawienie wybranych problemów zdrowotnych dziecka dotkniętego MIZS oraz zaproponowanie metod ich rozwiązania w działaniach zespołu pielęgniarskiego.

Inkontynencja moczowa to dolegliwość polegająca na niekontrolowanym wycieku moczu z cewki moczowej. Schorzenie to jest bardzo krępujące i może być przyczyną wycofania się pacjenta z życia zawodowego, towarzyskiego czy społecznego. Wpływa ono również negatywnie na stan zdrowia psychicznego, znacznie pogarszając jakość życia, odbierając chęć do działania oraz radość. Problem ten w dużej mierze dotyczy starszych kobiet i wieloródek, jednakże nie omija też mężczyzn. Istnieje jednak wiele skutecznych metod pielęgnacji pacjenta oraz leczenia nietrzymania moczu. Nie bez znaczenia jest również dieta chorego. Leczenie dzieli się na zachowawcze i chirurgiczne – jego wybór zależy od typu oraz stopnia rozwoju schorzenia. Choroba zdiagnozowana w lekkim stadium jest najczęściej możliwa do wyleczenia metodami zachowawczymi. Średnie lub ciężkie stadium kwalifikuje się do leczenia chirurgicznego oraz wymaga wzmożonej pielęgnacji, szczególnie w przypadku pacjentów unieruchomionych. Bardzo pomocne w opiece są środki chłonne, na które możliwe jest uzyskanie dofinansowania w ramach NFZ.

Background. In Poland, as well as around the world, emergency departments (EDs) face a big problem being overloaded with an excessive number of admitting patients. It was decided to find whether there is a correlation between ED admitting rate and information campaign.Objectives. The aim of the study was to assess if there is an effect of the information campaign of the Opole Division of the National Health Fund (NHF) entitled “Let the ED fight for life” on decreaseing the amount of patients reporting to the ED of the University Clinical Hospital (UCH) in Opole.Material and Methods. A comparative analysis of the number of consultations provided to patients by doctors in the ED was performed. The period under consideration is from November 4, 2019 to December 31, 2019 and in the same period of the year preceding the survey.Results. The total number of consultations provided in the ED of UCH in Opole was 15,760. The greatest number of consultations in both years was provided by orthopedists (18.50%), ophthalmologists (14.16%) and pediatricians (13.49%); and the smallest number was provided by maxillofacial surgeons (0.47%) and nephrologists (1.21%). The mean number of patient consultations in November and December 2018 was 293.9 (SD = 215.58). In the corresponding months of 2019, the mean number of consultations was smaller (SD = 268.9); however, the differences discussed were not statistically significant (p = 0.660).Conclusion. The majority of consultations was provided to patients of the pediatric and conservative – observation section; therefore, it can be indirectly concluded that these persons should have sought medical help in Primary Healthcare Facilities (PHCF) or Out of Hours Care (OOHC) facilities in the first place. It is difficult to generalize the results to the entire population of the Opolskie Voivodeship based on the study of only one ED. It is recommended to have all hospital emergency departments in this voivodeship included in the study. In order to deepen the knowledge about the reasons for high reporting of patients to ED, it is necessary to verify their knowledge about the existence of the information campaign as well as the functioning of ED, PHCF and OOHC. If that knowledge was insufficient, one should: verify whether the information posters distributed by the NHF have been reliably distributed in the appropriate institutions; intensify activities within the framework of the campaign in order to educate the population of the Opolskie Voivodeship in this respect as much as possible.