Matematička takmičenja sve više privlače pažnju istraživača u oblasti matematičkog obrazovanja, budući da donose brojne benefite za učenike - od produbljivanja i proširivanja matematičkih znanja do razvoja kompetencija za rešavanje problema. Imajući u vidu da je učenicima sedmog razreda u Republici Srbiji već dugi niz godina omogućeno pohađanje specijalizovanih odeljenja učenika sa posebnim sposobnostima za matematiku (SM odeljenja), postavlja se pitanje da li njihovo grupisanje u homogena odeljenja utiče na postignuća na državnom takmičenju iz matematike. Cilj ovog rada je da se podrobnije uporede postignuća učenika sedmog razreda SM i klasičnih odeljenja na državnom takmičenju, kao i da se analiziraju zadaci na kojima su učenici dve grupe ostvarili statistički značajno različite rezultate. Analizom uspeha u rešavanju 50 takmičarskih zadataka utvrđeno je da su učenici SM odeljenja ostvarili statistički značajno bolje rezultate u 23 zadatka, dok su učenici klasičnih odeljenja imali značajno bolje rezultate u samo jednom zadatku. Najveće razlike u korist učenika SM odeljenja zabeležene su u zadacima iz teorije brojeva, zatim geometrije i kombinatorike, dok su najmanje razlike uočene u zadacima iz algebre. Takođe, učenici SM odeljenja su u značajno većoj meri bili uspešniji u rešavanju dokaznih zadataka nego učenici klasičnih odeljenja. Detaljna analiza sadržaja zadataka ukazuje da razlike u postignućima mogu biti posledica šireg i temeljnijeg matematičkog obrazovanja kojem su učenici SM odeljenja izloženi, kao i njihove bolje sposobnosti za sintezu različitih matematičkih pojmova i tvrđenja u postupku rešavanja. Rezultati ovog istraživanja mogu poslužiti kao smernice nastavnicima i učenicima u pripremi za buduća matematička takmičenja.

Višejezične reforme sve češće dovode mlade učenike u učionice u kojima se istovremeno uče dva nova jezika. Ipak, malo se zna o tome kako takvi konteksti oblikuju međujezički uticaj (CLI) na samom početku formalnog obrazovanja. Ova studija ispituje istovremeno usvajanje francuskog i engleskog jezika kod učenika trećeg razreda u Alžiru nakon reforme iz 2022. godine, koja je uvela engleski jezik pored francuskog jezika u osnovnim školama. Kombinovanim metodama - dijagnostičkim testovima sa 372 učenika, anketama sa 48 nastavnika i intervjuima sa 60 roditelja - istraženi su obrasci transfera i uslovi u kojima se javljaju. Rezultati pokazuju da je CLI češće sistematski nego slučajan. Učenici su dosledno pribegavali francuskom jeziku, stvarajući predvidljive leksičke (32%), fonološke (28%) i ortografske (22%) transfere. Ovi obrasci odražavaju strukturno preklapanje jezika, ali su i pojačani dugotrajnom dominacijom francuskog jezika u alžirskom obrazovanju. Nastavnici su često koristili francuski pri formulisanju instrukcija, dok su roditelji, bez znanja engleskog, pružali podršku uglavnom na francuskom. Studija doprinosi teoriji pokazujući da CLI nije samo kognitivni već i socijalno uslovljen fenomen. Pedagoški, naglašava potrebu za obukom nastavnika u višejezičnim metodama i kontrastivnoj pedagogiji, dok na nivou politike ističe da simbolička promocija engleskog zahteva kontinuirana ulaganja u resurse i razvoj nastavnika.

Addressing the achievement gap in mathematics across social class and gender is essential, as mathematics is widely seen as a pathway to social mobility and a tool for breaking cycles of inequality. This study adopts a Bourdieusian perspective and the concept of mathematics identity (MI) to investigate the factors that hinder or support disadvantaged students in identifying with mathematics. Thematic analysis of semi-structured interviews with six disadvantaged fourthand fifth-graders revealed systemic challenges shaping their MI. From their first encounters with school mathematics, these students face barriers that undermine their confidence and foster negative self-perceptions. While they recognize the societal importance of mathematics, they feel personally and academically disconnected from it, resulting in tensions in their relationship with the subject. Rather than following the institutional requirements for developing mathematics competence, these students focus on short-term academic goals. Gender differences also emerge, as boys appear to benefit slightly from aspects of their MI being reinforced by their gender identities, though this advantage comes with added pressures and responsibilities. In contrast, the gender identity of girls from disadvantaged families often further contributes to the negative construction of their MI. Improving mathematics education for disadvantaged students requires teachers to recognize and address systemic barriers, such as implicit rules, biases, and hidden messages, while creating opportunities for all students to find mathematics meaningful and feel a sense of progress. However, true equity goes beyond teachers and demands systemic changes, starting with curriculum developers and teacher education programs, to redefine school mathematics as an inclusive domain for all.

Foreign language teaching anxiety (FLTA) is a characteristic of non-native FL teachers, which prevents them from using language-intensive activities and spontaneous communication in the classroom, thus reducing the effectiveness of teaching. It increases foreign language learning anxiety (FLLA), which is considered to have the most detrimental effect on FL learning of all affective factors. As there are no studies about FLTA in the Republic of Serbia, this paper aims to identify the level of FLTA experienced by Serbian in-service teachers, to find out whether they are familiar with the phenomenon, whether familiarity with FLTA can help to alleviate it, and whether good methodological instruction and practical training can help future teachers overcome the problem. The research was conducted using a questionnaire designed for this purpose, which elicited both quantitative and qualitative data. A total of 585 in-service FL teachers participated. The results show that the respondents experience FLTA to a moderate degree. However, the majority of the respondents are not aware that FLTA is studied as a specific and common phenomenon in international literature. According to the obtained results, FLTA can be reduced by raising FL teachers' awareness of it, and the faculties of philology can contribute to this by providing future teachers with high-quality methodological and practical training. If they overcome FLTA, FL teachers will be able to create a relaxed atmosphere in the classroom, boost learners' self-confidence, and reduce FLLA. Consequently, target language usage and learner engagement, as well as teaching efficiency, would be maximised.

Oblast kurikuluma suočava se s „teoricidom“, pojmom koji ne mora da podrazumeva odsustvo teorije, već predstavlja pomagalo u širenju „neteoretične teorije“, što se naročito pogoršalo u drugoj polovini prošlog veka. Služeći se kritičkim, antikolonijalnim i dekolonijalnim teorijskim okvirima, moj cilj je da putem ovog eseja ispitam hegemonijske i kontrahegemonijske debate evrocentričnog usmerenja u domenu naše naučne oblasti, ali u kontekstu modernosti i njene eugeničke kolonijalnosti – Prosperovog rasuđivanja – čime se ističe epistemicidna priroda naše oblasti. Postupajući na taj način, ovaj esej raščlanjuje uzrok rane koju je zadobila savremena teorija naše naučne oblasti, a koju ja još nazivam i „kurikularnom involucijom“ ili „kurikuluarnim imparitetom“. Kobna teorijska praznina nastala je kao ishod građanskih ratova vođenih između dominantnih i kontradominantnih tradicija, kao i unutar obeju sukobljenih strana, čime je izazvano ono što ja nazivam teoricidom. Ovaj članak zagovara izlaz iz takve „involucije“ putem lutajuće teorije kurikuluma (u daljem tekstu: LTK) – nederivativnog, antikolonijalnog i dekolonijalnog pristupa osetljivog na epistemološke različitosti u svetu, kao i na epistemološku raznovrstnost. Ovaj esej prikazuje LTK kao deklaraciju epistemošloke nezavisnosti od evrocentričnog naučnog monumentalizma, koji sramno dehumanizuje legitimitet Kalibanovog rasuđivanja.

In higher education, teaching philosophy is a crucial tool for conducting and assessing teaching quality. Yet, there is limited focus on exploring its essence. Teaching philosophy can be interpreted as a strategy in education and pedagogy, illustrating how teachers tackle the teaching process. This involves both pedagogical and educational aspects. A different perspective on teaching philosophy is to view it as the direct transfer of philosophical knowledge from teacher to students. This qualitative study on higher education is conducted by looking at Professor X's social and educational background, teaching in different settings, the professor's methodology of teaching philosophy from basics as well as their broader academic work, which includes writing, research, and public presentations. The research investigates the teacher's self-reflection on philosophy and the development of a "teaching philosophy from scratch", exploring how it supports teachers to push philosophy beyond conventional academic environments and a particular teaching philosophy. The findings suggest that there is a connection between teaching methods and research and publication endeavors. The outcomes extend beyond the typical association to highlight the essence of the link between research and teaching. This deepens our insight into the meaning of "teaching philosophy" as a diverse process that includes teaching, writing, academic endeavors, and public contributions.

U radu autori predstavljaju okvir učenja za uvođenje slova kao oznake za nepoznatu i promenljivu, koji se zasniva na situacijama iz realnog konteksta, njihovom modelovanju i prevođenju na algebarski jezik. U empirijskom delu rada organizovano je istraživanje s ciljem da ispitaju efekti ovakvog pristupa na razvijanje algebarske simbolike kod učenika mlađih razreda osnovne škole. Istraživanje je sprovedeno na uzorku od 257 učenika četvrtog razreda osnovnih škola u Republici Srbiji, primenom eksperimentalne metode sa paralelnim grupama. Rezultati istraživanja pokazuju pozitivne efekte primenjenog pristupa na bolje razumevanje simboličke notacije i veći stepen algebarske generalizacije. Ovi nalazi potvrđuju hipotezu da uvođenje algebarskih simbola kroz realistične probleme i kontekstualno povezane aktivnosti može značajno unaprediti sposobnost učenika da pravilno interpretiraju i koriste algebarsku notaciju.

Teaching English as a foreign or additional language (L2) at ever-younger ages has become a growing trend in the 21st century. Given the rapidly changing world and technology development, early language learning (ELL) and teaching has undergone a significant paradigm shift that highlights postmethod pedagogy, multilingualism, multiliteracies, holistic approach, integrated curriculum, intercultural communication, and the implementation of a number of innovative approaches that can prepare children to thrive as global citizens in an uncertain future. The aim of the study was to determine how well the Serbian L2 context had responded to the paradigm shift. We reviewed recent ELL research in Serbia, and mapped the results onto the framework of TESOL 6 Principles for Exemplary Teaching of English Learners (The 6 Principles), the most comprehensive global guidelines for bridging the gap between the challenges posed by the new paradigm and high-quality L2 education. Our survey dataset comprised 29 empirical studies, written in English and published in the last 10 years. The findings indicated that all studies were embedded in a theory, dealt with L2 learning in pre-primary (2 studies) and primary contexts (27 studies), a majority focusing on teacher perspectives and competencies, a minority investigating learner skills and perspectives, and only two studies examining both teachers' and learners' views. Our meta-study showed that The 6 Principles' requirements had partly been met in ELL and teaching in Serbia, but it also pointed to some huge steps already made in that direction. Implications for future studies are suggested.

U radu se istražuju pogledi učitelja i nastavnika književnosti na zastupljenost ekokritičke pedagogije i njenu relevantnost u kontekstu osnovnih i srednjih škola u Srbiji. Obrazovni potencijal ekokritike, koja se definiše kao interdisciplinarno proučavanje veze između književnosti i životne sredine, prepoznat je širom sveta, ali je njena primena u srpskim programima ograničena i nedovoljno proučena. Cilj istraživanja je da se utvrde potencijalne razlike između prvog i drugog ciklusa osnovnog obrazovanja i srednje škole, nastavnog iskustva ispitanika, kao i percepcije vezane za mogućnosti i izazove integracije ekokritičke pedagogije. Analiza je izvršena kombinacijom metoda, korišćenjem kvantitativnih i kvalitativnih podataka prikupljenih anketiranjem 213 učitelja i nastavnika književnosti u osnovnim i srednjim školama u Srbiji. Rezultati ukazuju na generalno nizak stepen upoznatosti sa ekokritikom, kao i na to da ispitanici ekokritičku pedagogiju ne smatraju zastupljenom, ali je percipiraju kao relevantnu. Statistički značajne razlike uočene su prilikom poređenja prvog i drugog ciklusa osnovnog i srednjoškolskog obrazovanja: učitelji, naime, više smatraju da je ekokritička pedagogija zastupljena i relevantna nego što to smatraju nastavnici književnosti. Ipak, većina ispitanika prepoznaje razvoj kritičkog mišljenja kao ključni ishod ekokritičke pedagogije i izrazila je volju za primenom ekokritičkog pristupa. Nisu uočene značajne razlike vezane za radni staž, odnosno, nastavno iskustvo ispitanika. Takođe, moguće je izvesti zaključak da postoji potreba za većom podrškom učiteljima i nastavnicima radi premošćivanja jaza između teorijskog potencijala i praktične implementacije u učionici, budući da prepoznaju kapacitet nastave književnosti da doprinese holističkom, interdisciplinarnom ekološkom obrazovanju i podstakne učenike na kritičko mišljenje, empatiju i bavljenje realnim problemima današnjice.

Teacher self-efficacy is crucial for the quality and outcomes of education and positively impacts the well-being of both students and teachers in the school environment. Among numerous factors associated with teacher self-efficacy, school climate plays a significant role. This study aims to determine the relationship between school climate and teacher self-efficacy in schools for students with developmental disabilities and impairments. The sample includes 150 teachers from five secondary schools for students with developmental disabilities in various cities across Serbia. Data were collected using the Revised School Level Environment Questionnaire (Revised SLEQ) and the Ohio State Teacher Efficacy Scale (OSTES). The results indicate that the regression model is significant and explains 13.0% of the variance (R² = 0.13, F(4, 139) = 5.19, p = 0.001). Relationships with students emerged as the only significant predictor of teacher self-efficacy (b = 0.24, p = 0.004). These findings contribute to understanding the connections between specific domains of school climate and teacher self-efficacy. The discussion addresses the implications of these findings for the professional development of teachers in schools for students with developmental disabilities.