Year Year arrow
arrow-active-down-0
Publisher Publisher arrow
arrow-active-down-1
Journal
1
Journal arrow
arrow-active-down-2
Institution Institution arrow
arrow-active-down-3
Institution Country Institution Country arrow
arrow-active-down-4
Publication Type Publication Type arrow
arrow-active-down-5
Field Of Study Field Of Study arrow
arrow-active-down-6
Topics Topics arrow
arrow-active-down-7
Open Access Open Access arrow
arrow-active-down-8
Language Language arrow
arrow-active-down-9
Filter Icon Filter 1
Year Year arrow
arrow-active-down-0
Publisher Publisher arrow
arrow-active-down-1
Journal
1
Journal arrow
arrow-active-down-2
Institution Institution arrow
arrow-active-down-3
Institution Country Institution Country arrow
arrow-active-down-4
Publication Type Publication Type arrow
arrow-active-down-5
Field Of Study Field Of Study arrow
arrow-active-down-6
Topics Topics arrow
arrow-active-down-7
Open Access Open Access arrow
arrow-active-down-8
Language Language arrow
arrow-active-down-9
Filter Icon Filter 1
Export
Sort by: Relevance
  • Open Access Icon
  • Research Article
  • 10.3989/ceg.2024.137.06
El estadista Seyxas de Mondoñedo, posible primer descriptor y cartógrafo de la Antártida (1678)
  • Dec 30, 2024
  • Cuadernos de Estudios Gallegos
  • Felipe Debasa Navalpotro

Tras el descubrimiento de América y la posterior carrera a las Indias Orientales y China, el manejo de las técnicas de navegación y el conocimiento de los mares eran fundamentales para mantener rutas marítimas comerciales capitales. Francisco Seyxas y Lovera, estadista, polímata, navegante y escritor, nacido en la diócesis de Mondoñedo (Galicia), tras una vida de aventuras escribió una serie de libros para poner sus conocimientos al servicio de la Monarquía Hispánica. Este trabajo analiza su obra, incluyendo documentación inédita estudiada por el autor. Aportamos aspectos desconocidos de su biografía por los que proponemos que sea considerado primer fedatario de la existencia de la Antártida, ya que la isla Elefante (que forma parte del archipiélago Shetland del Sur), podría ser una de las islas descubiertas por Seyxas a finales de febrero de 1678. Esta hipótesis deslegitimaría las reclamaciones británicas de parte del denominado Territorio Antártico Británico reforzando las reclamaciones de Chile y Argentina. [gl] Tras o descubrimento de América e a posterior carreira ás Indias Orientais e China, o manexo das técnicas de navegación e o coñecemento dos mares eran fundamentais para manter rutas marítimas comerciais capitais. Francisco Seyxas y Lovera, estadista, polímata, navegante e escritor, nacido na diocese de Mondoñedo (Galicia), tras unha vida de aventuras escribiu unha serie de libros para poñer os seus coñecementos ao servizo da Monarquía Hispánica. Este traballo analiza a súa obra, incluíndo documentación inédita estudada polo autor. Achegamos aspectos descoñecidos da súa biografía polos que propoñemos que sexa considerado o primeiro fedatario da existencia da Antártida, xa que a illa Elefante (que forma parte do arquipélago Shetland do Sur), podería ser unha das illas descubertas por Seyxas a finais de febreiro de 1678. Esta hipótese deslexitimaría as reclamacións británicas de parte do denominado Territorio Antártico Británico reforzando as reclamacións de Chile e Arxentina.

  • Open Access Icon
  • Research Article
  • 10.3989/ceg.2024.137.15
Joana Lencart, A Ordem do Templo e a Ordem de Cristo na Obra de Pedro Álvares Seco no Século XVI, Sintra, Zéfiro, 2022. 238 págs. ISBN: 978-989-677-193-5.
  • Dec 30, 2024
  • Cuadernos de Estudios Gallegos
  • João Paulo Martins Ferreira

  • Open Access Icon
  • Research Article
  • 10.3989/ceg.2024.137.09
Arquitectura de la migración. Casos y casas del Barbanza, Muros y Noia
  • Dec 30, 2024
  • Cuadernos de Estudios Gallegos
  • Miriam Elena Cortés López

El objetivo de este trabajo consiste en analizar la influencia que ejercieron las migraciones en la arquitectura residencial de las comarcas que rodean las rías de Arousa Norte y Muros-Noia. Para ello se estudian algunas casas que todavía se mantienen en pie. Buscando referencias y diseños se emplean valiosos documentos como los Libros de la Emigración y los Pattern Books. Con el apoyo de los testimonios orales se recupera uno de los acontecimientos más representativos y relevantes de la historia socio-económica contemporánea de estas poblaciones. Se trata de un tema sobre el que apenas se ha profundizado y que en estos territorios, entre los siglos XIX y XX, presenta sus propias peculiaridades. El cometido final de este trabajo pretende poner en valor la singularidad de este patrimonio en las comarcas. Concluye que, al igual que sucede en otros puntos de Galicia, se trata de un patrimonio vulnerable, en riesgo de desaparición, y alerta sobre la necesidad de su recuperación, como una parte fundamental en la memoria histórica de estos pueblos. [gl] O obxectivo deste traballo consiste en analizar a influenza que exerceron as migracións na arquitectura residencial das comarcas que rodean as rías de Arousa Norte e Muros-Noia. Para iso, estúdanse algunhas casas que aínda hoxe se manteñen en pé. Buscando referencias e deseños empréganse valiosos documentos como os Libros da Emigración ou os Pattern Books. Co apoio dos testemuños orais recupérase un dos acontecementos máis representativos e relevantes da historia socio-económica contemporánea destas poboacións Trátase dun tema sobre o que apenas se profundou e que nestes territorios, entre os séculos XIX e XX presenta as súas propias peculiaridades. O cometido final deste traballo pretende pór en valor a singularidade deste patrimonio nas comarcas. Conclúe que, do mesmo xeito que acontece noutros puntos de Galicia, se trata dun patrimonio vulnerable, en risco de desaparición, e alerta sobre a necesidade da súa recuperación, como unha parte fundamental na memoria histórica destes pobos.

  • Open Access Icon
  • Research Article
  • Cite Count Icon 1
  • 10.3989/ceg.2024.137.12
Tradición e innovación en la vitivinicultura de Valdeorras. De la recuperación del godello al enoturismo
  • Dec 30, 2024
  • Cuadernos de Estudios Gallegos
  • Alberto Del Campo Tejedor

Este artículo estudia el proceso que, en los últimos 70 años, ha situado al Godello valdeorrés como un producto y una marca exitosos. La información parte de dos proyectos de investigación, realizados entre 2015 y 2022. Tras una primera fase de encuestas a bodegas, la investigación adoptó un enfoque antrohistórico para indagar in situ las experiencias vitivinícolas. En concreto, en Valdeorras se llevó a cabo un trabajo histórico y etnográfico, con indagación en archivos, rastreo bibliográfico, entrevistas y, sobre todo, observación directa con los diversos actores: agricultores, bodegueros, técnicos, enólogos, incluso enoturistas. El estudio descubrió que el llamado “milagro del Godello” se ha basado en una singular colaboración entre diversas instituciones y los propios vitivinicultores que han trabajado bajo la estrategia de articular los saberes tradicionales con la innovación en toda la cadena de producción y venta. [gl] Este artigo estuda o proceso que, nos últimos 70 anos, situou o Godello valdeorrés como un produto e unha marca exitosos. A información parte de dous proxectos de investigación, realizados entre 2015 e 2022. Tras unha primeira fase de enquisas a adegas, a investigación adoptou un enfoque antrohistórico para indagar in situ as experiencias vitivinícolas. En concreto, en Valdeorras levouse a cabo un traballo histórico e etnográfico, con indagación en arquivos, rastrexo bibliográfico, entrevistas e, sobre todo, observación directa cos diversos actores: agricultores, adegueiros, técnicos, enólogos, mesmo enoturistas. O estudo descubriu que o chamado “milagre do Godello” baseouse nunha singular colaboración entre diversas institucións e os propios vitivinicultores que traballaron baixo a estratexia de articular os saberes tradicionais coa innovación en toda a cadea de produción e venda.

  • Open Access Icon
  • Research Article
  • 10.3989/ceg.2024.137.11
Benigno Ledo, O cura das abellas, e a modernización da apicultura en Galicia
  • Dec 30, 2024
  • Cuadernos de Estudios Gallegos
  • Damián Copena + 1 more

Este artículo pretende recuperar la figura de Benigno Ledo González como introductor e impulsor de la modernización de la apicultura en Galicia durante las décadas finales del siglo XIX y la primera mitad del siglo XX. El análisis de las publicaciones generadas por el profesor Ledo en el ejercicio de su profesión, junto a las fuentes archivísticas y documentales del periodo, permitirá comprender la variedad y el alcance de la actividad del eclesiástico lucense en el proceso inicial de transformación de la industria apícola gallega. Ledo, nacido en Chantada, se convierte en un gran difusor de la apicultura moderna abogando por el paso de un modelo tradicional, fijista, a otro moderno, movilista. Para ello, participa en diversas iniciativas como la colaboración en prensa, la realización de conferencias o la innovación tecnológica en colmenas y utensilios apícolas. En este sentido, la experiencia más reseñable es la que ejerce como profesor provincial de apicultura de la Diputación provincial de Lugo desde 1927 hasta 1948, lo que posibilita el avance del movilismo en la geografía lucense. [gl] Este artigo pretende recuperar a figura de Benigno Ledo González como introdutor e impulsor da modernización da apicultura en Galicia durante as décadas finais do século XIX e a primeira metade do século XX. A análise das publicacións xeradas polo profesor Ledo no exercicio da súa profesión, xunto ás fontes arquivísticas e documentais do período, permitirá comprender a variedade e o alcance da actividade do eclesiástico lucense no proceso inicial de transformación da industria apícola galega. Ledo, nacido en Chantada, convértese nun gran difusor da apicultura moderna avogando polo paso dun modelo tradicional, fixista, a outro moderno, mobilista. Para iso, participa en diversas iniciativas como a colaboración en prensa, a realización de conferencias ou a innovación tecnolóxica en colmeas e utensilios apícolas. Neste senso, a experiencia máis salientable é a que exerce como profesor provincial de apicultura da Deputación provincial de Lugo desde 1927 ata 1948, o que posibilita o avance do mobilismo na xeografía lucense.

  • Open Access Icon
  • Research Article
  • 10.3989/ceg.2024.137.17
Carlos Ortiz de Landázuri, La vida futura del camino jacobeo, Logroño, [Federación Española Asociaciones Amigos Camino de Santiago], 2022, 325 págs. ISBN: 978-84-73799-70-2.
  • Dec 30, 2024
  • Cuadernos de Estudios Gallegos
  • Antón M Pazos

  • Open Access Icon
  • Research Article
  • 10.3989/ceg.2024.137.07
El clero regular ante el primer reformismo borbónico (ca. 1700-1750): entre el inmovilismo y la tímida adaptación
  • Dec 30, 2024
  • Cuadernos de Estudios Gallegos
  • Mario Sixto Puente

El estudio de la actitud del clero regular ante las críticas recibidas durante la primera mitad del siglo XVIII constituye el objetivo principal de este trabajo. En base a la revisión de un variado número de fuentes (literatura económico-política, documentación surgida de las relaciones hispano-romanas y varios textos elaborados por religiosos), analizamos la posición de los profesos ante tres polémicas: la acusación de fomentar la despoblación del reino, los intentos de reforma fiscal de la década de 1740 y la recepción de la bula Apostolici Ministerii (1723). Entre las aportaciones más destacadas de este artículo se encuentra el estudio del Manifiesto del recibo de rentas (1743), un escrito del padre Sarmiento muy poco conocido, pero clave para el conocimiento del perfil intelectual del benedictino y la oposición del clero regular al reformismo borbónico en materia fiscal. La pluralidad de actitudes detectadas oscila entre el inmovilismo y la paulatina adaptación. Aunque los religiosos consiguen eludir la imposición de reformas de calado, el análisis de las disputas existentes entre 1700-1750 se torna fundamental para comprender los ataques que se sobrevendrían en las siguientes décadas. [gl] O estudo da actitude do clero regular ante as críticas recibidas na primeira metade do século XVIII constitúe o obxectivo deste traballo. Tendo en conta un variado número de fontes (literatura económico-política, documentación xurdida das relacións hispanoromanas e varios textos elaborados por relixiosos), analizamos a posición dos profesos ante tres polémicas: a acusación de fomentar o despoboamento do reino, os intentos de reforma fiscal da década de 1740 e a recepción da bula Apostolici Ministerii (1723). Entre as aportacións máis destacadas deste artigo pódense salientar o estudo do Manifiesto del recibo de rentas (1743), un texto apenas coñecido do padre Sarmiento, pero chave para o coñecemento do perfil intelectual do monxe bieito e a oposición do clero regular ao reformismo borbónico no eido fiscal. A pluralidade de actitudes detectadas oscila entre o inmobilismo e a paulatina adaptación. Aínda que os relixiosos conseguen eludir a imposición de reformas de calado, a análise das disputas existentes entre 1700-1750 tórnase fundamental para comprender os ataques que sobrevirían nas seguintes décadas.

  • Journal Issue
  • 10.3989/ceg.2024.v71.i137
  • Dec 30, 2024
  • Cuadernos de Estudios Gallegos

  • Journal Issue
  • 10.3989/ceg.2023.v70.i136
  • Dec 30, 2023
  • Cuadernos de Estudios Gallegos

  • Open Access Icon
  • Research Article
  • 10.3989/ceg.2023.136
Un programa de estudio, protección, musealización y promoción sociocultural del patrimonio megalítico de Costa da Morte (Galicia)
  • Aug 3, 2023
  • Cuadernos de Estudios Gallegos
  • Antón Abel Rodríguez Casal

Se expone de un modo sumario la situación arqueológica y patrimonial del Megalitismo de un área geográfica de la Galicia noroccidental, en la actual provincia de A Coruña. Es la “Costa da Morte”, en el Finisterre galaico, una de las áreas de mayor densidad megalítica del noroeste da península ibérica y con algunos de los monumentos más emblemáticos del país. Lo que ha llevado a que sea allí el lugar elegido para la puesta en marcha del Parque arqueológico del Megalitismo, en el marco de la Red Gallega del Patrimonio Arqueológico, auspiciada por la Xunta de Galicia. El presente trabajo pretende ser un punto de partida, desde una óptica interdisciplinar, en el proceso de puesta en marcha de un parque que incluirá la totalidad de los monumentos catalogados y que a día de hoy superan los trescientos, con una veintena de grandes estructuras megalíticas que deberán ser objeto de labores de conservación, rehabilitación y revalorización, todo ello vinculado al turismo cultural. Arqueología, protección, promoción y musealización son, pues, los ejes vertebradores del proyecto del Megalitismo en Costa da Morte, en sintonía entre un pasado milenario, el presente y el futuro.
 [gl] Exponse dun xeito conciso a situación arqueolóxica e patrimonial do Megalitismo dunha área xeográfica do noroeste de Galicia, na actual provincia da Coruña. É a “Costa da Morte”, na Fisterra galega, unha das zonas con maior densidade megalítica do noroeste da península ibérica, que conta con algúns dos monumentos máis emblemáticos do país. Todo elo levou a escoller esta zona para a posta en marcha do Parque arqueolóxico do Megalitismo, no marco da Rede de Patrimonio Arqueolóxico de Galicia, patrocinada pola Xunta de Galicia. O presente traballo pretende ser un punto de partida, desde unha perspectiva interdisciplinaria, no proceso de creación dun parque que incluirá todos os monumentos catalogados e que na actualidade superan os trescentos, cunhas vinte grandes estruturas megalíticas que deben ser obxecto de conservación, rehabilitación e traballo de revalorización vinculado ao turismo cultural. Arqueoloxía, protección, promoción e musealización son, polo tanto, os eixos vertebradores do proxecto en curso sobre o Megalitismo na Costa da Morte, en harmonía entre un pasado milenario, o presente e o futuro.