PREDICTION OF COMPLICATIONS IN MILITARY PERSONNEL WITH FIREARM INJURIES

Abstract

Translate Article

Məqalədə odlu silah zədələri almış hərbi qulluqçularda müalicə müddətində ağırlaşmaların inkişaf edibetməyəcəyinin proqnozlaşdırılması imkanını araşdırmaq məqsədilə aparılmış elmi tədqiqatın nəticələri şərh edilmişdir. İkinci Qarabağ müharibəsində yaralananların və onların xəsarətlərinin tibbi göstəriciləri ilə ağırlaşma halları arasında əlaqələr araşdırılmışdır. Yaralıların göstəriciləri təhlil edilərkən ağırlaşmanın yaralının tibbi yardımdan sonrakı vəziyyəti ilə, eləcə də, digər tibbi amillərlə əlaqəli olduğu aşkar edilmişdir. Yaralı və onun xəsarəti ilə bağlı amillər təhlil edilərək müxtəlif riyazi üsullarla onlardan hansıların daha çox ağırşmalarla əlaqəsi olduğu öyrəlindi. Araşdırılan amillər arasında əsas əhəmiyyət kəsb edən 11 tibbi göstərici əsasında logistik reqressiya tənliyi qurulmuşdur. Nəticədə bu göstəricilərdən istifadə edərək yaralıda ağırlaşmanın olub-olmayacağını proqnozlaşdırmağa kömək edən üsul hazırlanmışdır. Təklif edilən düstur vasitəsilə yaralı ilə əlaqəli 11 tibbi amilə istinad edilərək istənilən vaxt ağırlaşmanın gözlənilib-gözlənilməyəcəyini proqnozlaşdırmaq mümkündür. Proqnostik model əsasında odlu silah zədələnməsi olan yaralılarda ağırlaşmaları proqnozlaşdıran kompüter proqramı və mobil tətbiq hazırlanmışdır. В статье представлены результаты исследования, проведенного с целью определения возможности прогнозирования осложнений у военнослужащих, получивших огнестрельные ранения. Было исследовано наличие связи между медицинскими показателями раненых в ходе Второй Карабахской войны со случаями осложнений. Анализ показателей раненых выявил значимую зависимость возникновения осложнений от состояния пострадавшего после оказания медицинской помощи, а также от других медицинских факторов. Путём анализа факторов, связанных с ранеными и их повреждениями, с использованием различных математических методов было определено, какие из них наиболее тесно связаны с осложнениями. На основе 11 наиболее значимых медицинских показателей была построена логистическая регрессионная модель. В результате создан метод, позволяющий при поступлении раненого в медицинское учреждение прогнозировать, возникнут ли у него осложнения, используя эти показатели. С помощью данной формулы можно в любой момент прогнозировать вероятность возникновения осложнений у конкретного раненого на основании 11 медицинских факторов. На основе прогностической модели были разработаны компьютерная программа и мобильное приложение для прогнозирования осложнений у пострадавших с огнестрельными ранениями. The article discusses the results of a scientific study conducted to assess the possibility of predicting the development of complications during the treatment of military personnel sustained firearm injuries. The relationship between the medical indicators of those wounded in the Second Karabakh War and the occurrence of complications was investigated. The analysis of the wounded soldiers’ indicators revealed a significant dependence of complications on the post-treatment condition of the injured person as well as on other medical factors. By analyzing the factors related to the wounded and their injuries, it was determined - using various mathematical methods - which of them were more strongly associated with complications. Based on 11 medically significant indicators among the examined factors, a logistic regression equation was developed. As a result, a method was created that allows predicting, at the time of hospital admission, whether the injured person will develop complications or not, using these indicators. Through this formula, it is possible to predict at any time whether complications are expected in a particular injured person, based on 11 medical factors associated with that patient. Based on the prognostic model, a computer program and a mobile application were developed to predict complications in patients with firearm injuries.