Üniversite Kütüphanesi Çalışanlarının Meslek Etiği Algısı ve Mesleki Etik İlkeler Farkındalığı: İzmir Üniversiteleri Örneği

Abstract

Translate Article

Take Notes

İnsanı bireye, insan yığınlarını da topluma dönüştüren değişim sürecinin en etkili araçlarından biri olarak kabul edilen etik, bireyler için olduğu kadar kurumlar, meslek kolları ve disiplinler için de doğru davranış biçimlerinin ifadesidir. Bu kimliğin toplumdaki yansıması ise etiğin odağında şekillenen ilkeler üzerinden somutlaşır. Etik ve etik ilkelerinin gerekliliği, insanın toplumsal yaşama uyumu konusunda aracısız roller üstlenen disiplinlerde ve meslek kollarında çok daha belirgindir. Söz konusu gerekliliğin en yoğun hissedildiği alanlardan biri de doğası gereği kütüphanecilik mesleğidir. Bu çalışmada, İzmir’de hizmet veren yükseköğretim kurumu kütüphanelerinde görev yapan kütüphane çalışanlarının kütüphanecilik meslek etiği algısı ile mesleki etik ilkelerinin gerekliliği, anlaşılırlığı, yeterliliği ve yararlılığına ilişkin görüşlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın evrenini oluşturan kütüphane çalışanlarının meslek etiği ve mesleki etik ilkeler konusundaki farkındalığını arttırarak, konunun öneminin alanın gündemi olmasına katkı sağlamak, araştırmanın bütünleyici hedefidir. Araştırmada etik, meslek etiği ve kütüphanecilik mesleği ile etik ilkeleri üzerinden literatürü de gözeten genel bir değerlendirmenin yapıldığı ve kavramsal arka planın kurgulandığı bölümlerinde betimleme yönteminden, seçili evren üzerinden üniversite kütüphanesi çalışanlarının meslek etiği algısı ve mesleki etik ilkeler farkındalığının ortaya konulmasında ise anket tekniğinden yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında, evreni oluşturan 61 kütüphane çalışanının 53’üne ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, araştırmaya katkı veren kütüphane çalışanlarının kütüphanecilik etiği hakkında ikilemlerinin olduğunu, bu konudaki farkındalıklarının mesleğin değişim hızına tam uyum sağlayamamasının söz konusu ikilemleri güçlendirdiğini ortaya koymuştur. Ulusal alan yazınında, hizmet verdikleri kullanıcı çeşitliliği nedeniyle daha çok halk kütüphaneleri özelinde ele alınan etik-kütüphane ilişkisinin üniversite kütüphaneleri evreninde araştırma konusu olarak seçilmesi genellikle tek bir üniversite üzerinden olmaktadır. Türkiye’nin en büyük kentlerinden biri olan İzmir’deki 10 yükseköğretim kurumunun tamamını kütüphanecilik-etik yakınsaması bağlamında ele alan araştırma bu yanıyla alan yazınında özgün bir noktada durmaktadır.