Modernleşme Sürecinde Toplumsal Cinsiyetin Yeniden İnşası: İran’da 1906 Meşrutiyet Devrimi ve İranlı Kadınların Kamusal Alandaki Dönüşümü

Abstract

Translate Article

Amaç: Bu çalışma, 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarında İran’da yaşanan siyasal ve toplumsal dönüşümlerin, özellikle 1906 Meşrutiyet Devrimi sürecinde kadınların toplumsal konumu üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, modernleşme sürecinin kadınların toplumsal rolleri, kamusal görünürlükleri ve siyasal özneleşme pratikleri üzerindeki belirleyici etkisini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Yöntemler: İran’ın modernleşme deneyimi, kadınların eğitimi, kamusal alana katılımı ve örgütlenme biçimleri üzerinden tarihsel-sosyolojik bir çerçevede analiz edilmiştir. Çalışmada nitel doküman analizi ve tarihsel bağlam çözümlemesi kullanılmış; dönemin birincil kaynakları olan gazete yazıları, dergi metinleri, dernek kayıtları ve hatıratlar incelenmiştir. Bulgular: Meşrutiyet Devrimi, yalnızca anayasal bir dönüşüm değil, aynı zamanda toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden tanımlandığı bir kırılma noktasıdır. Bu süreçte kadınlar, pasif destekçiler olmaktan çıkarak kamusal ve siyasal yaşamda görünürlük kazanmış; eğitim, örgütlenme ve basın yoluyla toplumsal alana aktif biçimde müdahil olmuşlardır. Bulgular, modernleşme sürecinin kadınların toplumsal öznelliğini dönüştürdüğünü göstermektedir. Sonuç: Çalışma, modernleşmenin yalnızca devlet merkezli bir reform projesi olmadığını, aynı zamanda kadınlar tarafından içeriden yeniden şekillendirilen bir toplumsal mücadele alanı olarak işlediğini ortaya koymaktadır. İranlı kadınların Meşrutiyet dönemi deneyimi, toplumsal cinsiyet rejiminin dönüşümünde kadın eylemliliğinin belirleyici bir rol oynadığını göstermekte; modernleşmenin toplumsal aktörler tarafından müzakere edilen çok katmanlı bir süreç olduğunu vurgulamaktadır.