“Geçmişini arayan entelijansiya”: Eski Türklerden modernleşen Türkiye’ye ulus inşasında mitler ve toplumsal cinsiyet

Abstract

Translate Article

Take Notes

Kendine ait bir kimlik oluşturma, bütün uluslar için temel hedef olmakla birlikte Batı dışı entelijansiya açısından ayrı bir öneme sahiptir. Modernleşme teorisi çerçevesinde Batı’daki “gelişmeler” örnek alınarak Batı yakalanmaya çalışılmış fakat bu durum kültürel açıdan da Batı’nın bir kopyası olma, başka bir ifadeyle “kendi”liğini yitirme tehdidini beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda kadın, kimliğini ve özünü kaybetmeden modernleşme hedefinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Modernleşen Türkiye söz konusu olduğunda da aydınların köklere dönüş yaparak eski Türk mitolojisinden ve kültüründen ilham aldıkları görülmektedir. Dönemin önemli aydınlarından biri olan Ziya Gökalp, bu sürece öncülük etmiş ve mitolojik anlatılarda kadın imgesini kullanarak ulusal kimliğin güçlendirilmesine katkı sağlamıştır. Bu makale, eski Türk mitolojisindeki dişil öğelerin anahanlıktan babahanlığa geçiş sürecindeki dönüşümünü ve Ziya Gökalp’in bu mitlerdeki eril ve dişil öğeleri kullanımını değerlendirmektedir.