Cumhuriyet dönemi siyasi yayınlarında Türk müziği söylemi: Akis dergisi örneği

Abstract

Translate Article

Take Notes

Müzik sadece insanın duygularını ifade eden bir sanat değil, aynı zamanda insani ve toplumsal değerlerden inanışa kadar pek çok alanda ifade aracıdır. Mimariden güzel yazıya, heykelden resme kadar birçok disiplin içerisinde müziğe dair unsurlar bulmak mümkündür. Müzik, ulus kimliğinin ortaya konması ya da inşa edilmesi sürecinde, toplumsal bilincin desteklenmesi ve harekete geçirilmesinde, ayrıca cinsiyet, köken ve sınıf gibi kimlik mücadeleleri içerisinde etkili bir sanat alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Sanat ile siyaset arasındaki bu etkileşim, pek çok alanda olduğu gibi basılı yayın organlarında da açık biçimde gözlemlenmektedir. 1954–1967 yılları arasında ilk haftalık basılı yayım olma özelliği ile yayımlanan dergi içerisinde, güncel siyaset başta olmak üzere iktisat, maliye, şehircilik, dünya haberleri, ekonomi, eğitim, tıp, tiyatro, spor, kadın, kitap, moda, müzik, resim gibi farklı başlıklara yer verilmiştir. Türkiye’de yer alan basın özgürlüğü ve siyaset ilişkisini gösteren örnek dergilerden biridir. 1960 darbesi öncesinde muhalefetin sesini duyurması konusunda sınırlı yayın organları arasında yer almıştır. Türk ve dünya müziklerinin işlendiği dergide müzik adına farklı bulgular yer almaktadır. Dergide geleneksel Türk müziği anlayışı Türk musikisi terimi ile ifade edilirken Batılı Türk müziği anlayışının Türk müziği olarak ifade edilişi bulgular arasındadır. Doküman analizi ile durum tespitinin yapıldığı nitel çalışmada, Akis Dergisi’nin Türk müziğine ve Türk musikisine bakışının ortaya konması amaçlanmış ve müzik bahisleri üzerine yapılan genel değerlendirmeler ile sınırlandırılmıştır. Akis Dergisi, yayımlandığı dönem itibarıyla müzik alanındaki ideolojik ve siyasal atmosferin yansıtılması ve Türk müziğine yönelik bakışının ortaya koyması bakımından öneme sahiptir.