Blacherny 1351 jako moment konstytutywny: porównanie z Niceą 325 i Chalcedonem 451

Abstract

Translate Article

Artykuł analizuje sobór w Blachernach (1351) jako moment konstytutywny w historii Kościoła prawosławnego, zestawiając go z wcześniejszymi soborami powszechnymi w Nicei (325) i Chalcedonie (451). W części pierwszej przedstawiono kontekst historyczny, przebieg i konsekwencje soborów nicejskiego i chalcedońskiego, które ukształtowały ontologię trynitarną i definicję chrystologiczną. W części drugiej omówiono spór hezychastyczny i doktrynę Grzegorza Palamasa, której normatywną formę przyjął synod blacherneński, ustanawiając rozróżnienie między istotą a energiami Boga. W części trzeciej ukazano porównanie trzech momentów konstytutywnych: ontologicznego (Nicea), chrystologicznego (Chalcedon) i mistagogicznego (Blacherny). W zakończeniu postawiono tezę, że Nicea i Chalcedon konstytuują chrześcijaństwo powszechne, natomiast Blacherny konstytuują tożsamość prawosławia, oferując dogmatyzację doświadczenia duchowego i mistycznego.